E-Learning’de Süper Büyüme / 01.11.2004

Arçelik, Turkcell, Garanti Bankası gibi şirketler de bu alandan yararlanmaya başladı. Ancak, hala Pazar sadece 3-3.5 milyon dolar büyüklüğünde. Tahminler, birkaç yıl içinde 10 milyon doların aşılacağını gösteriyor.

Artık çok sayıda eğitim bize sadece bilgisayarımızın birkaç tuşuna dokunarak ulaşabileceğimiz kadar yakınlaştı. Bugün çeşitli sektörlerdeki, farklı büyüklükteki kurumlar internet üzerinden de eğitim veriyor. E-learning uygulamaları üniversitelerden danışmanlık ve eğitim şirketlerine, bankalardan sanayi firmalarına kadar çalışma hayatının her alanına girmeye başladı. Elektronik ortamda eğitim vermek her geçen gün daha da fazla tercih edilen bir yöntem haline geliyor.

Günümüzde kurumların çalışanlarına verdikleri eğitimlerde e-learning'in payı da giderek artıyor. Kurumlar böylece zamandan kazandıkları gibi eğitim masraflarından da önemli ölçüde tasarruf sağlıyorlar. Dünyanın önde gelen araştırma kuruluşlarından IDC'nin verilerine göre, dünyada online kurumsal eğitim gelirleri bu yılın sonuna kadar yüzde 40 oranında büyüyecek.

Türkiye'de ise, 2003 yılı toplam kurumsal eğitim harcamalarının 50 milyon dolar civarında olduğu tahmin ediliyor. Enocta Kurumsal Uygulama Direktörü Ahmet Hançer, “Bu rakamın yaklaşık yüzde 5'inin e-learning projelerine ayrıldığını düşünüyoruz” diyor. Hançer, 2004'te kurumların toplam eğitim harcamalarının 60-70 milyon dolar seviyelerine ulaşabileceğini, bu bütçeden e-learninge ayrılan payın yüzde 5-6 aralığında kalacağını tahmin ettiklerini söylüyor. Bu da 3 ile 3,5 milyon dolar arasında değişen bir rakam anlamına geliyor.

Dünyada hızla gelişiyor

E-learning pazarı, gelişmiş ülkelerde, Türkiye'den daha hızlı büyüyor. IDC'ye göre, 2003'te kurumsal e-learning pazarının hacminin sadece Batı Avrupa'da 698 milyon dolara ulaşması bekleniyor. 2008 yılı tahmini ise 2 milyar dolar düzeyinde.

IDC verileri, 2002 yılında ABD'de kurumsal e-learning harcamalarının 3,6 milyar dolar olarak gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Aynı araştırma, 2007'de kurumsal pazarın ABD'de 10,6 milyar dolara ulaşacağını tahmin ediyor.

Idea E-Learning Genel Müdürü Ufuk Akdağ, bireysel pazar da hesaba katıldığında, 2005 yılında Batı Avrupa pazarının büyüklüğünün 8, 2006'da ABD pazarının ise 85 milyar dolar olarak gerçekleşeceğinin tahmin edildiğini söylüyor. Akdağ, 2011'de bu rakamın 213 milyar dolara ulaşacağını belirtiyor. Sektörel dağılımın ortadan kalktığını, e-learning'in artık her alanda yapıldığını ve yapılması gerektiğini söylüyor.

Akdağ, globalizasyon politikaları gereği e-learning'e çok iş düştüğünü vurguluyor ve ekliyor: “Know-how ve bilginin merkez ülkelerden çevre ülkelere akması gerekiyor. Bu nedenle tüm dünya ülkeleri için fonlar ayrılıyor. E-learning devletlerin e-devlete geçmelerini hızlandıracak”.

E-learning daha avantajlı

Kurumlar sınıf ortamında verilen eğitimler yerine e-learning'e yöneliyorlar. SBS E-öğrenme Bölümü uzmanları Serdar Yavuz ve Çiğdem Akkaya, şirketlerin, e-learning'in avantajlarını fark ederek sınıf ortamında verdikleri eğitimleri e-learning ortamına taşımaya başladıklarına dikkat çekiyor. Yavuz ve Akkaya, “Özellikle teknoloji alanındaki gelişmelerle internete yüksek hızlarda, daha ucuza ve daha güvenilir şekilde erişim olanaklı hale geldi. Bu durum tüm dünyada e-learning'e olan talebi arttırıyor” yorumunu yapıyorlar.

Enocta Kurumsal Uygulama Direktörü Ahmet Hançer, e-learning'de dünyadaki eğilimin sınıf içi eğitimleri ortadan kaldırmayı amaçlamadığını belirtiyor. En önemli hedefin sınıf içi eğitimleri ve eğitmenleri e-learning araç ve içerikleri ile donatarak eğitimi daha etkin hale getirmek olduğunu söylüyor. Hançer, e-learning modelinin özellikle farklı yerlerde çalışanları bulunan çokuluslu şirketler tarafından tercih edildiğinin altını çiziyor

Tercih eden sektörler

Batı Avrupa'da e-learning talebinin en fazla olduğu sektörler arasında danışmanlık, bankacılık, sigortacılık ve diğer finansal hizmetler gibi profesyonel hizmet alanları yer alıyor. Bu sektörlerin 2004 yılında e-learning talebinin yüzde 50'sinden fazlasını oluşturacağı öngörülüyor. Serdar Yavuz ve Çiğdem Akkaya, IDC'nin 2003 yılında yayınladığı bir araştırmanın sonuçlarına dayanarak, talebin en hızlı büyümesinin beklendiği sektörler arasında toptancılık, ulaşım, inşaat, enerji dağıtım, üretim ve iletişimi sayıyorlar.

KoçBryce Genel Müdürü Diana Fındıkoğlu, e-learning kavramının şirket kültürleri açısından iş yapış ve öğrenme şekillerinde radikal bir değişiklik yarattığını söylüyor.

“E-learning en çok otomotiv, ulaşım, bankacılık gibi çok şubeli kanal ve bayi ağına sahip yapılar tarafından öncelikle tercih ediliyor” diyor.

Bunun yanında sigortacılık, telekomünikasyon, yazılım, perakende, ilaç gibi sektörler de e-learning'i tercih eden sektörlerden. Fındıkoğlu, “Kurumlar, ihtiyaçlarına göre, eğitim bütçelerinin yüzde 5-15 kadarını e-learning'e ayırmaya başladılar” diye konuşuyor.

Gündemdeki konular

E-learning sektörü “içerik geliştirme”, “hizmetler” ve “altyapı” olarak üçe ayrılabiliyor. Şu anda en yüksek talep, 2004 yılında 469 milyon dolara ulaşması beklenen içerik geliştirme alanında gerçekleşiyor. Hizmetler ise yıllık yüzde 41 ile e-learning pazarının en hızlı büyüyen bileşeni olarak karşımıza çıkıyor.

SBS E-öğrenme Bölümü uzmanları Serdar Yavuz ve Çiğdem Akaya, e-learning'de dünyada gündemde olan konular arasında yüksek kaliteli içerik sağlama, eğitim yönetimi ve dış kaynak kullanımının bulunduğunu söylüyor. Yüksek kaliteli içerik sunulmasıyla birlikte kurumlar da bu yeni eğitim kanalının yararlarını görmeye başladılar. Dış kaynak kullanımı da e-learning'i daha ulaşılabilir ve cazip kıldığı için ilgi çekiyor. E-learning'i ilk kez deneyecek olan, ancak avantajlarını görmeden yatırım yapmak istemeyen kurumlar dış kaynak kullanımını tercih ediyorlar.

Türkiye'de ideal süreç nasıl?

Türkiye'de de giderek artan sayıda şirket eğitimlerini elektronik ortama taşıyor. Ancak hala bu alanda atılması gereken adımlar var. KoçBryce Genel Müdürü Diana Fındıkoğlu, öncelikle ihtiyaç analizi yapılmasının ve gerçekten e-learning ile alınması gereken eğitimlerin neler olması gerektiğine ilişkin danışmanlık hizmetlerinin alınmasının önem kazandığına dikkat çekiyor. Ayrıca üst yönetimin bu konuyu benimsemiş olması gerekiyor.

SBS E-öğrenme Bölümü uzmanları Serdar Yavuz ve Çiğdem Akkaya ise e-learning pazarında yaşanan gelişmelerle birlikte sektörde çözüm sağlayan şirket sayısının da arttığını vurguluyor. Sunulan çözümler de şirketten şirkete farklılık gösteriyor. Dolayısıyla, Yavuz ve Akaya, kurumların sunulan alternatifleri değerlendirdikten sonra seçim yapmalarını öneriyorlar. Uzmanlar, kısa vadeli düşünülmemesi gerektiğinin, e-learning yatırımlarının yararlarının uzun vadede katlanarak arttığının altını çiziyorlar.

Hangi eğitimler elektronik ortamda?

Türkiye'de kimi şirketler kendi içlerinde eğitim portalı kurarak, kimileri ise Enocta gibi şirketlerden bu hizmeti outsourcing yoluyla alarak e-learning uygulamalarından faydalanıyor. Karma bir yöntem kullananlarda var. Arçelik, Koç Holding, Tofaş, Turkcell ve Petkim portal kuranlardan. Marshall, Pfizer, Dışbank gibi çok sayıda büyük kurumda e-learning uygulamalarına başlamış durumda.

Online ortamda sınav yapıyorlar, ürün eğitimleri ve Microsoft ürünlerinin kullanımı ile ilgili bilgisayar eğitimleri veriyorlar. Müşteri ilişkileri, satış kişisel gelişim ve finans gibi eğitim konuları da elektronik ortamda en çok verilen dersler arasında.

E-LEARNING'E GEÇENLER NELER YAPIYOR?

Türkiye'de e-learning uygulamalarıyla tanışan şirket sayısı hiçte az değil.Bunlardan bazılarının hangi uygulamaları elektronik ortama taşıdığını, çalışanlarından kaçının elektronik eğitimlerden faydalandığını araştırdık. İşte öncü şirketlerden bazıları:

ARÇELİK: Çalışanların ve yeni personelin oryantasyon çalışması 2 haftadan 1 haftaya indirildi. Ciddi bir maliyet ve zaman avantajı sağlandı. Yılda yaklaşık 500- 600 kişi bu eğitimlerden faydalanıyor. Arçelik, İngilizce eğitimlerinde de e-learning'i tercih ediyor.

TOFAŞ: Bayi kanalı için fiategitim.com portalı kuruldu. Bu portal ile tüm bayi ağına satış, müşteri ilişkileri prensipleri, lansmanı yapılacak otomobil eğitimlerini ulaştırıyor. Site üzerinden yaklaşık 1000 civarında bayii çalışanı ile eğitimler paylaşılıyor.
KOÇ HOLDİNG: Holding genelinde yürütülen ve 15 bin beyaz yakalının dahil olduğu uzaktan eğitim portalı ile “Office 2000”, “XP”, “Windows 2000”, “finansçı olmayanlar için finans”, “sözleşme hukuku” gibi pek çok eğitim verildi.

MİGROS: 7 bin çalışanı için hazırlanan AkadeMigros eğitim platformu ile çalışanlara müşteri ilişkileri yönetimi programı sunuluyor. Yine çalışanlar için kişisel gelişim eğitimleri de var.

PETKİM: E-learning uygulamalarını kullanan öncü kamu kurumları arasında. Uygulama yakın zaman önce tamamlandı. Bin 200 çalışanın dahil olduğu ve bir yıl süren projede yüksek bir katılım ve çalışma saati yakalandı.

TURKCELL: Yaklaşık 3 bin kişi e-learning'den yararlandı. Oryantasyon, bilişim teknolojileri, ürün, prosedür ve uygulama, müşteri ilişkileri ve satış, kişisel gelişim, Microsoft yazılımları, deprem ve acil durum, finans gibi konularda eğitim verildi. Online sınav modülü kullanıldı.

GARANTİ BANKASI: Neredeyse 6 bin kişi bu kanalla eğitim aldı. Oryantasyon, bilişim teknolojileri, ürün, prosedür ve uygulama, Microsoft yazılımları, kişisel gelişim, finans ve SPK lisanslama sınavı hazırlık eğitimleri verildi. Ölçümleme için online sınav modülünden de faydalanıldı.